Ternauwernood aan een ramp ontsnapt: de Flydubai-vlucht naar Tel Aviv

Gisteren was ik op een zeer goed bezochte conferentie in Jeruzalem toen we via een appbericht van Home Front Command werden gealarmeerd over een raketaanval in het zuiden van Israël. Het was een vals alarm. Gelukkig, want hier in Israël begint het leven weer zijn gewone gang te gaan nu Iran en Jemen vleugellam lijken te zijn gemaakt door de Israëlische luchtmacht (en wellicht ook door geheime grondoperaties ter plekke).

Vandaag was het echter weer raak in dit land in oorlog. Israël is ontsnapt aan een zware ramp nadat de copiloot van een Flydubai-vlucht onderweg van Dubai naar vliegveld Ben Goerion bij Tel Aviv (waar ik in de voorstad Yafo woon) probeerde het toestel te kapen en te laten crashen.

Dat doet je toch anders opstaan nadat je om 02.00 uur 's nachts net uit Jeruzalem thuis bent gekomen.

De Israëlische autoriteiten noemen het een "terreurincident". Hier geef ik u de belangrijkste details over hoe de inzittenden aan de ramp ontsnapten.

De aanval in de cockpit

Halverwege de vlucht boven het Jordaanse luchtruim viel de copiloot (vermoedelijk met de Omaanse nationaliteit) plotseling de gezagvoerder aan en stak hem meerdere keren. De aanvaller probeerde de piloot de cockpit uit te werken en stuurde de Boeing 737 MAX 8 in een steile duikvlucht.

Ingreep door passagiers

De Israëlische pers schrijft hier op dit moment massaal en zeer uitgebreid over.

Ongeveer anderhalf tot twee uur na vertrek, boven noordwest-Saoedi-Arabië nabij de Jordaanse grens, daalde het vliegtuig abrupt: van circa 34.000 voet naar ongeveer 15.000 à 17.000 voet, deels binnen een minuut (volgens trackingdata). Het zond eerst transpondercode 7700 uit (algemene noodsituatie) en daarna 7500 (onrechtmatige inmenging / mogelijke kaping), waarna het terugschakelde naar 7700. Het toestel week uit en landde veilig op de luchthaven van Tabuk (Prins Sultan bin Abdulaziz) in Saoedi-Arabië. Alle passagiers zijn ongedeerd.

1. Getuigenissen van Israëlische 'helden' aan boord

De pers zoomt sterk in op de passagiers die de cockpit bestormden. Een van de meest geciteerde verhalen is dat van Tzvika Manes, CEO van de Israëlische investeringstak van Bank Leumi (Barak Capital Underwriting). Hij vertelde aan de zakensite Calcalist: "Mijn vrouw stond bij de cockpit omdat onze dochter naar het toilet was. Opeens hoorde ze geschreeuw uit de cockpit. Ze riep direct tegen een stand-bypiloot die in de buurt zat: 'Ga snel naar binnen, kijk wat er gebeurt!'" Manes vertelt hoe hij daarna met twee andere mannen de cockpit in rende: "We hebben de aanvaller overmeesterd. Ik zit helemaal onder het bloed. Het was krankzinnig."

Andere media, waaronder i24NEWS, zonden een emotioneel telefonisch interview uit met een passagier genaamd Miriam: "De piloot was neergestoken, we zagen overal bloed. We dachten dat we hier niet levend uit zouden komen."

2. Politieke woede en de Omaanse nationaliteit

Volgens bronnen binnen de Israëlische veiligheidsdiensten die met The Jerusalem Post spraken, gaat het om een copiloot met de Omaanse nationaliteit. Dat zorgt voor een politieke rel: volgens de veiligheidsafspraken tussen Israël en Flydubai moeten piloten die op Tel Aviv vliegen afkomstig zijn uit landen die hun relaties met Israël hebben genormaliseerd. Oman heeft dat niet gedaan.

Israël reageerde meteen: gevechtsvliegtuigen stegen op, premier Netanyahu belegde een noodberaad en de legertop kwam bijeen. De jets keerden terug voordat ze het Saoedische luchtruim bereikten.

De eerste berichten spraken van een vechtpartij tussen de piloten. Latere berichten van Israëlische veiligheidsbronnen, media en passagiers wijzen op een ernstiger scenario: de copiloot zou de Emiratische gezagvoerder met een mes hebben gestoken en geprobeerd het toestel te laten neerstorten. Passagiers en bemanning overmeesterden de aanvaller; twee off-duty piloten aan boord hielpen het toestel veilig aan de grond te zetten. Beide piloten raakten gewond en liggen in Saoedi-Arabië in het ziekenhuis.

Israëlische functionarissen behandelen het als een mogelijke terreuraanslag. Minister Itamar Ben-Gvir sprak van een terrorist die het toestel wilde laten crashen. Flydubai bevestigt een incident in de cockpit, een veilige landing in Tabuk en dat alle passagiers veilig zijn; volgens de maatschappij zijn de redenen en motieven nog onbekend en onderwerp van formeel onderzoek.

Huidige situatie

Alle passagiers zijn veilig. Flydubai heeft een vervangend toestel gestuurd om hen naar Tel Aviv te brengen. Het incident is nog in ontwikkeling; details kunnen veranderen naarmate de officiële onderzoeken in Saoedi-Arabië, de Emiraten en Israël vorderen.