Jezus van Nazareth: het begin
Rond het jaar 30 trad Jezus van Nazareth op in Galilea en Judea, toen onderdeel van het Romeinse Rijk. Hij preekte het koninkrijk van God, genas zieken volgens de evangeliën en trok een schare leerlingen aan. Zijn terechtstelling door kruisiging — bevolen door de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus — leek het einde van de beweging.
Maar zijn volgelingen verkondigden dat Hij was opgestaan. Die verkondiging van de opstanding werd de kern van de christelijke boodschap. Historici betwisten de aard ervan, maar niet het feit dat de eerste gemeente er haar bestaan volledig aan ontleende.
De eerste gemeente in Jeruzalem
De eerste christenen waren Joden die in de tempel bleven bidden en de Thora eerden. Volgens het Bijbelboek Handelingen ontstond de gemeente op het pinksterfeest in Jeruzalem, toen duizenden pelgrims uit heel het Midden-Oosten de boodschap hoorden en mee naar huis namen.
Onder leiding van Petrus en Jakobus groeide de gemeente, ook toen de tempelautoriteiten haar tegenwerkten. De vervolging na de steniging van Stefanus verspreidde de gelovigen juist verder — naar Samaria, Fenicië en Antiochië.
Van Jeruzalem naar de wereld
De grootste versneller was Paulus, een Joodse farizeeër die de beweging eerst bestreed en daarna haar bekendste zendeling werd. Op zijn reizen door Klein-Azië en Griekenland richtte hij gemeenten op van Joden én niet-Joden. In Antiochië kregen de volgelingen voor het eerst de naam "christenen" (Handelingen 11:26).
De Romeinse wegen, de gemeenschappelijke Griekse taal en de Joodse diaspora maakten die verspreiding mogelijk. Binnen enkele decennia bestonden er gemeenten in Rome zelf.
Van vervolgd naar staatsgodsdienst
Drie eeuwen lang bleef het christendom een minderheid, periodiek vervolgd door Romeinse keizers. Keizer Constantijn legaliseerde het geloof in 313 met het Edict van Milaan; in 325 riep hij het Concilie van Nicea bijeen, dat de leer over Christus vastlegde. Onder keizer Theodosius werd het christendom in 380 de staatsgodsdienst van het rijk.
Daarmee veranderde de beweging van een vervolgde minderheid in de dragende religie van Europa — met alle licht én alle schaduw die de geschiedenis daarna zou laten zien.
Wat betekent dit vandaag?
Bij GOD News lezen we deze geschiedenis niet als losstaand verleden. Het christendom is in het land Israel geboren, uit Joodse wortels — en die verbinding met het land en het volk loopt tot vandaag door in ons nieuws. Wie het nieuws over Israel en het Midden-Oosten wil begrijpen, komt zonder dit begin niet uit.
Lees ons nieuws uit Israel en de wereldOnze redactionele missie
Veelgestelde vragen
Waar is het christendom ontstaan?
In het eerste-eeuwse Judea, in het huidige Israel en de Palestijnse gebieden. De eerste gemeente kwam voort uit de Joodse gemeenschap in Jeruzalem, rond het jaar 30.
Wie was de grondlegger van het christendom?
Christenen geloven dat Jezus van Nazareth de grondlegger is: Zijn leven, dood en opstanding vormen het fundament. Historisch verspreidden zijn leerlingen — met name Petrus en later Paulus — de boodschap door het Romeinse Rijk.
Hoe verspreidde het christendom zich zo snel?
Via de Joodse diaspora, de Romeinse wegen en de gemeenschappelijke Griekse taal reisde de boodschap van Jeruzalem naar steden als Antiochië, Efeze en Rome. In Antiochië werden de volgelingen voor het eerst "christenen" genoemd.
Wanneer werd het christendom een officiële religie?
Keizer Constantijn erkende het christendom in 313 (Edict van Milaan). Onder keizer Theodosius werd het in 380 de staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.