Geen enkele andere groep vluchtelingen heeft een eigen VN-organisatie

Geen enkele andere groep ontheemden of vluchtelingen heeft een eigen VN-hulporganisatie. Niet de meer dan 117 miljoen gedwongen ontheemden wereldwijd — uit Soedan, Venezuela, Syrië, Afghanistan, Koerden, Druzen of Oeigoeren.

Wel de Palestijnen: UNRWA bedient bijna 6 miljoen geregistreerde Palestijnse vluchtelingen in Gaza, op de Westelijke Jordaanoever en in Jordanië, Libanon en Syrië.

UNRWA (UN Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East) werd in december 1949 opgericht, na de oorlog die Arabische staten in 1948 tegen het net opgerichte Israël voerden en verloren (door Palestijnen de "Nakba" genoemd). De organisatie biedt noodhulp, onderwijs en gezondheidszorg en beheert honderden scholen, klinieken en sociale diensten.

Anders dan bij de meeste vluchtelingen wereldwijd, die onder de UNHCR vallen, gaat de Palestijnse vluchtelingenstatus over op volgende generaties zolang het conflict niet is opgelost. Zo houdt het systeem het vluchtelingenprobleem juist in stand.

De internationale kritiek groeit. Na de aanval van 7 oktober 2023 werden negen UNRWA-medewerkers ontslagen omdat zij mogelijk betrokken waren bij het bloedbad; diverse landen schortten hun financiering tijdelijk op.

Een nieuw rapport van UN Watch (september 2026) wijst op de voortdurende nauwe banden tussen Hamas en UNRWA. UNRWA zegt 41 van de 50 hervormingen uit de Colonna-review te hebben doorgevoerd; volgens UN Watch zijn er hooguit 13 werkelijk uitgevoerd. Er is volgens het rapport nog steeds geen bewezen systeem om medewerkers te screenen op banden met Hamas, terwijl externe onderzoeken zulke banden blijven blootleggen — verbanden die de eigen toezichtsmechanismen van de organisatie niet hebben vastgesteld.

Ook in het onderwijs blijft het beeld ongewijzigd: onderzoeken blijven antisemitisme en de verheerlijking van terrorisme aantreffen in lesmateriaal op UNRWA-scholen. Dat zijn geen technische of bureaucratische tekortkomingen. Het roept fundamentele vragen op over het vermogen van UNRWA om te voorkomen dat Hamas haar systemen infiltreert, en om te zorgen dat kinderen geen onderwijs krijgen dat haat en terreur bevordert. Als een organisatie dat niet kan garanderen, is er geen rechtvaardiging om haar met publiek geld — uw belastinggeld — te financieren.

Financieel zit UNRWA op een historisch dieptepunt, met een structureel tekort, zeker sinds de Verenigde Staten — lange tijd de grootste donor — de steun stopzetten. Nederland bouwde de bijdrage na een Kamerbesluit uit 2024 stapsgewijs af, van 19 miljoen euro naar uiteindelijk 1 miljoen in 2029. Minister Sjoerdsma (D66) maakte dat in maart 2026 ongedaan: de bijdrage gaat weer naar 19 miljoen euro per jaar.

Eind augustus kondigde Finland aan, net als Zweden en de Verenigde Staten, de financiering van UNRWA te beëindigen.

Het is tijd dat meer landen dezelfde verantwoordelijkheid nemen: stop de financiering van UNRWA en leid humanitaire hulp om naar organisaties die niet gecompromitteerd zijn door banden met Hamas en die hulp transparant en verantwoord kunnen leveren.

Want daarvoor zijn de Verenigde Naties ooit opgericht.