Saulus uit Tarsus
Paulus werd rond het jaar 5 geboren als Saulus in Tarsus, een Griekstalige stad in het huidige zuiden van Turkije. Hij was joods, uit de stam Benjamin, en tegelijk Romeins burger — een zeldzame combinatie die hem later deuren opende in het hele rijk. Hij werd opgeleid als farizeeër, volgens zijn eigen brief aan de Filippenzen een leerling van de gerespecteerde leraar Gamaliël in Jeruzalem.
De jonge beweging rond Jezus van Nazareth zag hij als een gevaarlijke afwijking. Het Bijbelboek Handelingen beschrijft hoe hij de eerste christenen actief vervolgde en instemde met de steniging van Stefanus, de eerste martelaar.
De weg naar Damascus
Rond het jaar 33 veranderde alles. Onderweg naar Damascus — met brieven op zak om christenen te arresteren — had hij volgens Handelingen een visioen van de opgestane Jezus: "Saul, Saul, waarom vervolg je Mij?" Drie dagen was hij blind; daarna liet hij zich dopen.
Christenen spreken van zijn bekering: God zelf richtte de vervolger om tot volgeling. Historici kunnen de ervaring niet toetsen, maar wel het effect: de man die de beweging wilde uitroeien werd haar meest reizende verkondiger.
Zendeling naar de niet-joden
Vanuit Antiochië maakte Paulus drie grote reizen door Klein-Azië en Griekenland. Overal begon hij in de synagoge, maar zijn beslissende stap was het brengen van de boodschap bij niet-joden — zonder van hen te eisen dat ze eerst de volle joodse wet gingen houden. Dat standpunt won hij op het zogenoemde apostelconcilie in Jeruzalem (Handelingen 15), tegen aanzienlijke weerstand in.
Zo richtte hij gemeenten op in steden als Filipi, Tessalonica, Korinthe en Efeze. Die gemeenten vormden het netwerk waardoor het christendom zich over het Romeinse Rijk verspreidde.
Zijn brieven
Dertien boeken van het Nieuwe Testament dragen de naam van Paulus. Het zijn echte brieven aan echte gemeenten: hij beantwoordt vragen, lost ruzies op en legt uit wat het geloof in Jezus betekent. De brief aan de Romeinen geldt als zijn meest doorwrochte uiteenzetting; 1 Korinthiërs 13, het hooglied van de liefde, wordt tot vandaag op bruiloften gelezen.
Bijbelwetenschappers zijn het erover eens dat zeven brieven — waaronder Romeinen, 1 en 2 Korinthiërs, Galaten en Filippenzen — rechtstreeks van hem zijn. Over enkele andere bestaat discussie; ze kunnen door leerlingen in zijn naam zijn geschreven, een in de oudheid gangbare praktijk.
Gevangenschap en einde in Rome
Paulus werd meerdere keren gevangen gezet. Na zijn arrestatie in Jeruzalem beriep hij zich als Romeins burger op de keizer en werd hij naar Rome overgebracht — een reis die Handelingen beschrijft met een spectaculaire scheepsramp bij Malta. In Rome leefde hij onder huisarrest en bleef hij ondertussen verkondigen.
Over zijn einde zwijgt het Nieuwe Testament. De kerktraditie houdt het erop dat hij onder keizer Nero, rond het jaar 64, in Rome ter dood werd gebracht — als Romeins burger onthoofd in plaats van gekruisigd.
Wat betekent dit vandaag?
Paulus laat zien dat het christendom vanaf het begin een beweging was die grenzen overstak: van Jeruzalem naar Rome, van joods naar alle volken. Bij GOD News lezen we zijn brieven niet als museumstukken — de vragen die hij beantwoordde over geloof, hoop en liefde leven in onze gemeenten tot vandaag.
Wie was Jezus van Nazareth?Hoe het christendom ontstondLees ons nieuws uit Israël en de wereld
Veelgestelde vragen
Wie was de apostel Paulus?
Een joodse farizeeër uit Tarsus (ca. 5-64 na Chr.) die het vroege christendom eerst vervolgde en daarna haar invloedrijkste zendeling werd. Hij richtte gemeenten op in Klein-Azië en Griekenland en schreef brieven die een groot deel van het Nieuwe Testament vormen.
Hoe werd Paulus christen?
Volgens het Bijbelboek Handelingen was hij — toen nog Saulus — onderweg naar Damascus om christenen te arresteren toen hij een visioen van de opgestane Jezus kreeg. Die ervaring maakte van de vervolger een volgeling; christenen spreken van zijn bekering.
Welke bijbelboeken schreef Paulus?
Dertien brieven in het Nieuwe Testament dragen zijn naam, waaronder Romeinen, 1 en 2 Korinthiërs, Galaten en Filippenzen. Zeven daarvan worden vrijwel algemeen als authentiek beschouwd; over de rest verschillen wetenschappers van mening.
Waarom was Paulus zo belangrijk voor het christendom?
Hij bracht de boodschap over Jezus voor het eerst systematisch bij niet-joden, zonder hen de volle joodse wet op te leggen. Zijn reizen en brieven bepaalden grotendeels hoe het christendom van een joodse beweging een wereldgodsdienst werd.