Wat vaststaat
Eeuwen van vijandschap
Joden werden beschuldigd van godsmoord, rituele moord en bronvergiftiging; kruisvaarders richtten in 1096 bloedbaden aan onder Joodse gemeenschappen; Joden werden verdreven uit Engeland (1290) en Spanje (1492). Luthers late geschriften tegen Joden werden later door de nazi's misbruikt.
De Holocaust
Zes miljoen Joden werden vermoord. In Nederland werden ongeveer 102.000 van de 140.000 Joden vermoord — een van de hoogste percentages in West-Europa. Sommige christenen boden verzet en verborgen Joden; veel kerken zwegen.
Vandaag
Antisemitische incidenten namen na 7 oktober 2023 in Europa sterk toe, volgens monitororganisaties zoals CIDI in Nederland.
Waar mensen verschillen
- Er is discussie over waar kritiek op Israëlisch beleid antisemitisme wordt; de IHRA-werkdefinitie wordt veel gebruikt maar ook bekritiseerd. Kritiek op beleid is op zichzelf niet antisemitisch; Joden het bestaansrecht ontzeggen of alle Joden verantwoordelijk houden wel.
Bijbelse reflectie
Jezus was Joods, Zijn moeder en apostelen waren Joods. Haat tegen Joden is haat tegen Zijn familie. Berouw over het verleden betekent waakzaamheid nu — in onze preken, onze grappen en ons nieuws.
Bijbelgedeelten: Romeinen 9:1–5; 11:18; Mattheüs 25:40
Vragen van lezers
Is kritiek op Israël antisemitisch?
Niet op zichzelf. Het wordt antisemitisch als het Joden collectief demoniseert, Israëls bestaansrecht ontkent of klassieke antisemitische beelden gebruikt.
Bronnen
Verwante uitleg
Wat is vervangingstheologie?Romeinen 9–11 en de olijfboomAlia: de terugkeer van Joden naar het landAlle uitlegpagina's